ค่าเช่าที่ดินทำนาหารกันหลายคน จ่ายปีละครั้งยังไงไม่ให้ใครตกหล่น

ทำไมค่าเช่านาก้อนเดียวปีละครั้งถึงทำให้ใครสักคนตกหล่น

เพราะก้อนใหญ่มาทีเดียว แต่เงินของแต่ละคนเข้าไม่พร้อมกัน บางคนขายข้าวไปแล้ว บางคนรอรอบเก็บเกี่ยวสวน บางคนมีลูกเรียนต้องจ่ายค่าเทอม

พอใกล้วันจ่าย ก็เกิดภาพเดิมๆ คนที่เป็นหัวหน้ากลุ่มต้องไล่ถามในไลน์ครอบครัว "โอนแล้วนะ?" "ของเดือนนี้ยังไม่เห็นเลย" ข้อความไหลหายไปกลางสติกเกอร์สวัสดีวันจันทร์ สุดท้ายคนที่ควักเงินสำรองจ่ายก่อนก็คือหัวหน้ากลุ่มคนเดิม แล้วก็เกรงใจไม่กล้าทวง

ปัญหาจริงๆ ไม่ใช่ใครไม่มีน้ำใจ แต่ไม่มีที่ไหนให้ทุกคนเห็นตรงกันว่าตอนนี้เก็บได้เท่าไหร่ ขาดอีกเท่าไหร่

จะแบ่งค่าเช่าที่ดินทำนาหารกันหลายคนยังไงให้ยุติธรรม

แบ่งตามจำนวนไร่ที่แต่ละคนทำจริง แล้วตกลงกันให้ชัดตั้งแต่ก่อนจ่าย วิธีนี้เถียงกันน้อยที่สุดสำหรับที่ดินที่ทำคนละแปลง

ตัวอย่างสมมติ (ตัวเลขนี้คิดขึ้นเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ราคาเช่าจริงของใคร):

ที่นาแปลงหนึ่ง 12 ไร่ ค่าเช่า 60,000 บาทต่อปี เฉลี่ยไร่ละ 5,000 บาท ญาติ 4 คนแบ่งกันทำ

ถ้าที่ดินทำร่วมกันทั้งแปลงโดยไม่แยกไร่ ก็หารเท่ากันได้เลย สิ่งสำคัญคือทุกคนเห็นตารางเดียวกันและพยักหน้าด้วยกันก่อนเริ่มเก็บ

ค่าเช่านาจ่ายรายปี แต่ละคนควรทยอยโอนล่วงหน้ากี่งวดดี

กี่งวดก็ได้ แต่แนะนำให้ตั้งตามรอบที่เงินเข้ามือจริงของกลุ่ม ถ้าไม่มีรอบชัด การแบ่งเป็นเดือนละงวดเท่าๆ กันจำง่ายที่สุด

จากตัวอย่างข้างบน ถ้าวันจ่ายจริงคือ 1 พฤศจิกายน แล้วเริ่มโอนตั้งแต่มกราคม ก็ได้ 10 งวด (มกราคมถึงตุลาคม) พอถึงสิ้นตุลาคม เงิน 60,000 ก็ครบรออยู่ ไม่ต้องรีบหาเงินก้อนในสัปดาห์เดียว

ข้อดีอีกอย่างที่คนมองข้าม คือคนที่ขาดเดือนหนึ่งจะเห็นทันทีตั้งแต่เดือนนั้น ไม่ต้องรอไปรู้ตอนใกล้วันจ่าย ซึ่งตอนนั้นแก้ยากแล้ว

จะรู้ได้ยังไงว่าใครโอนแล้วบ้าง ใครยังไม่โอน

เปิดกองในกองกลาง แล้วให้ทุกคนอัพสลิปทุกครั้งที่โอน ระบบจะจดให้ว่างวดนี้ใครจ่ายแล้ว ใครยังค้าง และทุกคนในกลุ่มเห็นตรงกัน

ขั้นตอนมี 4 ข้อ:

หัวหน้ากลุ่มเปิดกองใน LINE ตั้งชื่อให้จำง่าย เช่น "ค่าเช่านาปีนี้" ใส่ยอดที่แต่ละคนต้องลงตามตารางที่ตกลงกัน ชวนญาติเข้ากองผ่านลิงก์ ไม่ต้องโหลดแอปใหม่ เปิดจาก LINE ได้เลย ทุกครั้งที่โอน ให้ถ่ายสลิปอัพเข้าไป เพื่อนในกองจะได้แจ้งเตือนใน LINE ทันที

ปุ่มและตัวหนังสือในแอปทำให้ใหญ่ อ่านง่าย ผู้ใหญ่ที่อายุ 50 กว่าหรือ 60 กว่าก็ใช้ได้ ถ้าที่บ้านมีคุณลุงคุณป้าที่ยังไม่คุ้นกับแอป ลองอ่าน 5 คำถามที่ลูกหลานเจอบ่อยตอนช่วยพ่อแม่ใช้แอปจดเงินกอง ก่อนก็ได้ จะรู้ว่าต้องอธิบายตรงไหน

ถ้าถึงงวดแล้วมีคนลืมโอน จะเตือนยังไงไม่ให้เสียน้ำใจ

ให้ระบบเตือนแทนคน เพราะข้อความจากแอปไม่มีใครน้อยใจ ต่างจากหัวหน้ากลุ่มที่ต้องพิมพ์ทวงเอง

กองกลางเตือนผ่าน LINE ก่อนครบกำหนด ทุกคนที่ยังไม่โอนจะได้ข้อความเดียวกัน ไม่ต้องมีใครถูกชี้ตัว หัวหน้ากลุ่มก็ไม่ต้องเป็นคนพูดเอง

แต่ถ้าถึงวันแล้วยังเงียบ ลองพูดกันตรงๆ แบบนี้: "ของเดือนนี้ยังขาดอยู่ 1,500 บาทนะ ถ้าติดขัดบอกได้ เดี๋ยวช่วยกันดูว่าเลื่อนไปงวดหน้าได้ไหม" ประโยคนี้ไม่ได้ถามว่า "ทำไมไม่จ่าย" แต่ถามว่า "ติดขัดอะไรหรือเปล่า" คนฟังจะสบายใจกว่ามาก

ถ้าหลายคนช่วยกันซื้อหรือผ่อนของใช้ทำนาด้วย ต้องแยกกองไหม

แยกกอง เพราะเงินสองก้อนจะได้ไม่ปนกัน ค่าเช่านาเป็นกองหนึ่ง เครื่องสูบน้ำหรือเครื่องตัดหญ้าที่ช่วยกันผ่อนเป็นอีกกองหนึ่ง

ถ้าตอนนี้ที่บ้านมีทั้งสองอย่าง อ่านวิธีจัดการเรื่องเครื่องมือได้ใน ผ่อนเครื่องมือทำมาหากินร่วมกันในกลุ่มเกษตรกรเพื่อนบ้าน ส่วนถ้าพี่น้องผ่อนซื้อที่ดินด้วยกัน มีเรื่องที่ควรชัดตั้งแต่วันแรกอีกหลายข้อ อยู่ใน ผ่อนซื้อที่ดินร่วมกันระหว่างพี่น้อง

คำถามที่พบบ่อย

ค่าเช่านาที่หารกันหลายคน ควรให้ใครถือเงินกองกลาง? — ควรให้คนที่ทุกคนไว้ใจและเป็นคนติดต่อเจ้าของที่อยู่แล้ว แต่สิ่งสำคัญกว่าคือให้ทุกคนเห็นสลิปและยอดรวมในกองเดียวกัน จะได้ไม่ต้องไว้ใจกันด้วยปากอย่างเดียว

ถ้าบางคนโอนไม่ตรงงวด เช่น ข้ามเดือนแล้วมาโอนสองเดือนรวด ต้องทำยังไง? — ไม่เป็นไร ให้อัพสลิปตามที่โอนจริง ยอดรวมของคนนั้นก็จะเดินต่อ สิ่งที่สำคัญคือยอดสะสมครบก่อนวันจ่ายจริง ไม่ใช่โอนตรงวันเป๊ะทุกเดือน

กองกลางใช้ฟรีไหม คนในกลุ่มต้องโหลดแอปหรือเปล่า? — ไม่ต้องโหลดแอปใหม่ เปิดจาก LINE ได้เลย เริ่มใช้ฟรีได้ มีข้อจำกัดเรื่องจำนวนกลุ่มและสมาชิก รายละเอียดดูได้ในแอป

ถ้าอยากรู้ตอนนี้ว่าเก็บได้เท่าไหร่แล้ว ต้องถามหัวหน้ากลุ่มไหม? — ไม่ต้อง ทุกคนในกองเห็นยอดและรายการโอนเหมือนกัน เปิดดูเองได้ทุกเมื่อ ก่อนค่าเช่านารอบหน้า ลองเปิดกองชื่อ "ค่าเช่านา" ใน LINE ใส่ส่วนของแต่ละคนตามตารางด้านบน แล้วชวนญาติเข้ามา พอถึงวันจ่ายจริง คุณจะเปิดดูแล้วเห็นเลยว่าก้อนค่าเช่าครบหรือขาดใครอยู่เท่าไหร่ โดยไม่ต้องไล่ถามในไลน์ครอบครัวอีก